20. mart 2020. 06:52
Stavovi
Pirot Plus Online

Među mnogobrojnim profesorima i direktorima pirotske Gimnazije ime Raše Miloševića zauzima posebno mesto, ako ni zbog čega drugog ono barem zbog toga što je reč o prvom direktoru škole koji je na to mesto postavljen neposredno posle njenog osnivanja 11. oktobra 1879. godine. Sa još par predavača i desetak učenika, Raša Milošević je udahnuo život najelitnijoj pirotskoj obrazovnoj ustanovi koja je nedavno proslavila svoj stočetrdeseti rođendan.

Kako je reč o znamenitom političaru, intelektualcu i novinaru o njemu se dosta pisalo, pa ćemo za ovu priliku izdvojiti samo ključne crtice iz njegove bogate životne karijere. Rođen je 6. jula 1851. godine u Aleksincu. Posle završene gimnazije proveo je dve godine studirajući na Tehničkom odseku Velike škole u Beogradu da bi potom nastavio školovanje u Petrogradu gde je studirao hemijsku tehnologiju i diplomirao 1875. godine. Prvo radno mesto u prosveti dobio je 1878. godine u Pirotu kao suplent i zastupnik tek osnovane Trgovačko-zanatlijske škole, a od 11. oktobra 1879. godine je nastavio isti posao, ali u tek formiranoj Pirotskoj gimnaziji. Iako je imao smisla za rad sa učenicima, njegova najveća strast ipak je bila politika, pa je već 1880. godine kao narodni poslanik Narodne radikalne stranke napustio učionice Pirotske gimnazije i naredne tri godine bio poslanik za grad Pirot. Tokom 1892. godine ponovo je izabran na tu funkciju kao kandidat za ceo Pirotski okrug.

Obeležje njegove burne političke karijere često je bilo padanje u nemilost vlasti, pa je tako posle Timočke bune 1883. godine osuđen najpre na smrt, a onda pomilovan na zatvorsku kaznu. Kasnije, kada su radikali postali deo vlasti, njegova karijera je krenula uzlaznom linijom pa ga nalazimo na funkciji ministra narodne privrede, direktora Srpskog brodarskog društva i upravnika Državnog monopola. Bavio se naučnim radom i prevođenjem, pa je tako još kao student preveo sa ruskog Sunce, zemlja, mesec i zvezde, popularno predavanje iz astronomije. Kada se vratio iz Petrograda, preveo je Ziberovu Novu ekonomsku teoriju Karla Marksa. Napisao je Hemijsku tehnologiju za realne gimnazije i Hemiju za osnovnu školu. Preveo je sa ruskog Jansonovu Statistiku. Za potrebe carinskih činovnika napisao je Poznavanje robe.

U zatvoru je napisao Monometalizam i bimetalizam. Vredno je ovom prilikom pomenuti da je bio oženjen Dragom Ljočić, prvom ženom iz Srbije koja je završila studije medicine u Cirihu 1879. godine i time ušla u istoriju kao prva srpska lekarka. Sa njom će izroditi dve kćeri. Raša Milošević je preminuo u Beogradu 15. januara 1937. godine.

Davor Lazarević, istoričar

Vest preuzeta sa portala „Plus Online“